Ականջի ցավը տարածված ախտանիշ է, որը կարող է առաջանալ բազմաթիվ պատճառով, ներառյալ ականջի ինֆեկցիոն և ականջի բորբոքային հիվնդությունները, որոնք վնասում են ներքին կամ արտաքին ականջի կառուցվածքային տարրերը: Բժշկության մեջ ականջի ցավը դասակարգվում է որպես օտալգիա: Կարևոր է հաշվի առնել, որ այն կարող է լինել առաջնային կամ երկրորդական՝ ականջի հետ չկապված հիվանդությունների հետ, օրինակ՝ ատամների կամ կոկորդի։
Ականջի ցավի դասակարգումը
Միջազգային բժշկական չափանիշները ականջի ցավը դասակարգում են տարբեր կատեգորիաների՝ ըստ տեղակայման, փոխանցման և ցավի ինտենսիվության:
- 1. Առաջնային օտալգիա — ցավ, որը առաջանում է ականջի պաթոլոգիաներից (օրինակ, միջին ականջի ինֆեկցիաներ):
- 2. Երկրորդային օտալգիա — ցավ, որը գալիս է կառուցվածքներից, որոնք անմիջականորեն կապված չեն ականջի հետ (օրինակ, ատամի ցավ, կոկորդի ցավ, պարանոցային ողերի հիվանդություններ):
Ականջի ցավի պատճառները
Ինֆեկցիոն հիվանդություններ
- Սուր միջին օտիտ (միջին ականջի ինֆեկցիա) – ականջի ցավիառավել տարածված պատճառներից մեկն է երեխաների և չափահասների շրջանում: Ինֆեկցիան կարող է լինել բակտերիալ կամ վիրուսային:
- Արտաքին ականջի օտիտ (արտաքին օտիտ), որը հաճախ առաջանում է բակտերիալ ինֆեկցիաներից:
- Մաստոիդիտ – քունքոսկրի պտկաձև ելունի ոսկրային հյուսվածքի բորբոքում: Սա օտիտի բարդություն է, որը պահանջում է ինտենսիվ բուժում՝ հակաբիոտիկների կիրառմամբ:
Վնասվածքներ
- Ներքին ականջի կամ թմբկաթաղանթի վնասվածքներ (օրինակ՝ օտար մարմինների կամ ուժեղ ճնշման ազդեցությամբ) կարող են առաջացնել սուր ցավ, արյունահոսություն և/կամ լսողության կորուստ:
Ատամների և կոկորդի հիվանդություններ
- Ատամների ցավը (օրինակ՝ ատամների նյարդի բորբոքում) կարող է արտացոլվել որպես ականջի ցավի, ինչը երկրորդային օտալգիայի տիպիկ օրինակ է:
- Քթըմպանի հիվանդությունները (օրինակ՝ ֆարինգնիտ կամ տոնզիլիտ) նույնպես կարող են առաջացնել ականջի ցավ՝ ցավի նյարդային ուղիների տարածման նման ձևերով:
Դիմածնոտային ապարատի խնդիրներ
- Ստորին ծնոտ- քունքոսկր հոդավորման դիսֆունկցիան կարող է առաջացնել ականջի ցավի, ինչը հաճախ դրսևորվում է նաև չխկ-չխկոցով կամ ղռթ-ղռթոցով ծամելու ժամանակ
Լսողական ուղիների խցանում
- Արտաքին ականջում ծծմբախցանի կամ օտար մարմինները, որոնք կարող են առաջացնել ականջի ցավ, փակվածության զգացում և լսողության իջեցում:
Ականջի ցավի ախտորոշումը
Ականջի ցավի ախտորոշումը հիմնվում է բազմաշերտ մոտեցման վրա:
- Անամնեզի հավաքում․ անամնեզը օգնում է գտնել ականջի ցավը առաջացնող պատճառը:
- Ցավի վաղեմությունը և տիպը (սուր, բութ, պուլսացող և այլն):
- Կլինիկական նշաններ, որոնք կարող են ուղեկցել ցավին (արտադրություն ականջից, լսողության իջեցում, գլխացավ:
- Նախապատճարների գնահատում (օրինակ՝ վերջերս շնչառական վարակի առկայություն, ականջի վնասում և քրոնիկ հիվանդություններ):
- Ատամների և կոկորդի տարած հիվանդություններ:
Զննում
Օտոսկոպի միջոցով լսողական անցուղու զննումը թույլ է տալիս բժշկին տեսնել թմբկաթաղանթի վիճակը և միջին ականջում բորբոքման կամ հեղուկի առկայությունը:
Լսողության թեստերը կարող են օգնել բացահայտել լսողության հետ կապված խնդիրները (օրինակ՝ աուդիոմետրիա):
Լրացուցիչ քննության մեթոդներ
- CT կամ MRI կարող է նշանակվել, եթե կասկածվում են բարդ հիվանդություններ, ինչպիսիք են մաստոիդիտը կամ ուռուցքը:
- Մանրէաբանական հետազոտությունը (օրինակ՝ լսողական անցուղուց քսուկի բակ քննություն) կարող է օգնել որոշել վարակների առկայությունը և զգայունությունը հակաբիոտիկների նկատմամբ:
Ականջացավի բուժումը
Ականջի ինֆեկցիաների բուժում
- Հակաբիոտիկները ականջի ինֆեկցիաների բուժման հիմնական միջոցներն են՝ հատկապես բակտերիալ ինֆեկցիայի դեպքում:
- Հակաբորբոքային դեղեր. ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներն օգտագործվում են բորբոքումն ու ցավը թեթևացնելու համար:
- Տեղային բուժում. արտաքին օտիտի դեպքում կարող են օգտագործվել ականջի կաթիլներ:
Վիրաբուժական բուժում
- Որոշ դեպքերում կարող է պահանջվել վիրահատություն, օրինակ՝ թմբկաթաղանթի պատռման կամ թարախային մաստոիդիտի դեպքում։
- Ականջի վնասվածքների բուժում։
- Արտաքին ականջի կամ թմբկաթաղանթի վնասվածքի դեպքում խորհուրդ է տրվում հանգիստ ռեժիմ, իսկ որոշ դեպքերում՝ հակաբիոտիկներ և վիրահատություն։
Ցավազրկում և օժանդակ բուժում
- Ցավազրկելու համար օգտագործվում են ցավազրկողներ
- Ականջի հետ կապ չունեցող հիվանդությունների բուժում
Եթե կա երկրորդային ցավ, որն առաջացել է, օրինակ, ատամնաբուժական հիվանդությունների կամ քունքոսկր-ստործնոտային հոդի խնդրի պատճառով, բուժումն ուղղված է հիմքում ընկած պատճառի վերացմանը:
Ականջացավի կանխարգելում և խորհուրդներ
- Պաշտպանություն ինֆեկցիաներից
- Ականջի կանոնավոր հիգիենա, լողալու ժամանակ պաշտպանիչ միջոցների օգտագործում
- Սուր շնչական վարակների կանխարգելում, քթի խոռոչի և բերանի խոռոչի բորբոքումների ժամանակին բուժում
- Վնասվածքների կանխարգելում
Խուսափե՛ք ականջի վրա մեխանիկական ազդեցությունից, ականջները մաքրելու համար մի՛ օգտագործեք սուր առարկաներ:
- Ժամանակին կոնսուլտացիա ՔԿԱ (ԼՕՌ) մասնագետի հետ
- Եթե ականջի ցավ եք զգում, կարևոր է խորհրդակցել ՔԿԱ բժշկի հետ՝ ճշգրիտ ախտորոշման և համապատասխան բուժման համար: