Ի՞նչ է ակնեն, որո՞նք են ակնեի առաջացման պատճառները
Ակնեն (պզուկային հիվանդություն) մաշկի տարածված բորբոքային վիճակ է, որն առաջանում է, երբ մազածակերակային ֆոլիկուլները փակվում են սեբումով (մաշկային ճարպով), մահացած բջիջներով և բակտերիաներով։ Դրսևորվում է պզուկների, սև և սպիտակ կորյակների տեսքով՝ հիմնականում դեմքի, մեջքի և կրծքավանդակի մաշկի վրա։
Պատճառագիտություն և ռիսկի գործոններ․
- Հորմոնալ փոփոխություններ՝ սեռահասունացում, դաշտանային ցիկլ, հղիություն
- Ճարպոտ մաշկ
- Որոշ դեղամիջոցների ընդունում
- Ժառանգական նախատրամադրվածություն
- Սթրես
- Կոմեդոգեն կոսմետիկայի կամ ծանր դիմահարդարման միջոցների օգտագործում՝ որոնք կարող են խորացնել ախտորոշումը
Ակնեի տեսակները և դասակարգումը
- Կոմեդոնային ակնե — սև և սպիտակ կորյակներ
- Բորբոքային ակնե — կարմիր, այտուցված պզուկներ (պապուլներ և պուստուլներ)
- Նոդուլա-կիստոզային ակնե — խորքային, ցավոտ հանգույցներ և կիստաներ
- Ակնե կոնգլոբատա — ծանր, քրոնիկ ձև՝ խորը բորբոքումներով և սպիացումով
Հիմնական նշաններ և ախտանիշներ․
- Պզուկներ, սև և սպիտակ կորյակներ
- Ցավոտ հանգույցներ կամ կիստաներ
- Հետբորբոքային գունային փոփոխություններ կամ մշտական սպիեր
- Մաշկի յուղոտ փայլ
Ինչպե՞ս է ախտորոշվում ակնեն
Սովորաբար ակնեի ախտորոշումն իրականացվում է մաշկաբանի կողմից՝ կլինիկական զննման հիման վրա։ Հատուկ լաբորատոր քննություններ անհրաժեշտ չեն, բացառությամբ հորմոնալ անհավասարակշռության կասկածի դեպքերի։
Ակնեի բուժման մեթոդներ․
- Տեղային միջոցներ՝ ռետինոիդներ, հակաբիոտիկներ, բենզոիլ պերօքսիդ
- Ներքին ընդունման դեղամիջոցներ՝ հակաբիոտիկներ, հորմոնալ թերապիա, իզոտրետինոին
- Քիմիական պիլինգներ, լուսային (LED) թերապիա, միկրասուր թերապիա
- Կյանքի և մաշկի խնամքի ռեժիմի կարգավորում
Ակնեի հետևանքով առաջացող բարդությունները և կանխարգելումը
Ամենատարածված բարդություններն են՝
- Սպիների առաջացում
- Մաշկի հիպերպիգմենտացիա
Կանխարգելման նպատակով՝
- Չհեռացնել կամ չսեղմել պզուկները
- Օգտագործել ոչ կոմեդոգեն խնամքի միջոցներ
- Պահպանել մաշկի հիգիենան
Ակնեն հղիության ընթացքում
Հղիության ընթացքում հորմոնալ ֆոնի փոփոխությունները կարող են սրել ակնեն։ Շատ դեղամիջոցներ հղիության ժամանակ հակացուցված են, ուստի կարևոր է միշտ խորհրդակցել բժիշկի հետ՝ նախքան որևէ բուժում սկսելը։