Մեծահասակների նեյրոհոգեբանական էքսպրես-սկրինինգ (MoCA)
Հիշողության, ուշադրության, խոսքի և կողմնորոշման կարճ ստանդարտացված ստուգում MoCA մեթոդիկայով՝ մոտ 30 րոպե տևողությամբ այցի ընթացքում։

MoCA թեստ (Մոնրեալյան ճանաչողական գնահատում) միջազգայնորեն կիրառվող կարճ մեթոդիկա է, որը նախատեսված է մեծահասակների մոտ ճանաչողական գործառույթների թեթև խանգարումները վաղ հայտնաբերելու համար։ Այն մի քանի ուղղությամբ գնահատում է հիշողությունը, ուշադրությունը, խոսքը, մտածողությունը և կողմնորոշումը ժամանակի ու տեղի մեջ։
Մարդիկ սովորաբար դիմում են, երբ նկատում են, որ ավելի հաճախ են մոռանում անուններ, իրերի տեղը կամ պայմանավորվածություններ, կամ երբ հարազատներն են մտահոգված ծնողի կամ ամուսնու վիճակով։ ՎիտաՄեդում նեյրոհոգեբանը անցկացնում է թեստը հանգիստ միջավայրում, բացատրում է արդյունքները և առաջարկում, թե ինչ անել հետո։
Ի՞նչ է գնահատվում թեստի ընթացքում
- կարճաժամկետ հիշողությունը և բառերը որոշ ժամանակ անց վերհիշելու ունակությունը
- ուշադրության կենտրոնացումը և պարզ հաշվարկները
- վերահսկողական գործառույթները և տեսատարածական ունակությունները (օրինակ՝ ժամացույցի նկարում)
- խոսքը՝ առարկաների անվանում, նախադասությունների կրկնություն, բառերի արագ թվարկում
- վերացարկման ունակությունը և կողմնորոշումը ժամանակի ու տեղի մեջ
Ու՞մ է նախատեսված
- մեծահասակներին, որոնք գանգատվում են մոռացկոտությունից կամ կենտրոնանալու դժվարությունից
- տարեցներին՝ որպես ելակետային գնահատում և հետագայում փոփոխությունները հետևելու համար
- ինսուլտից, գլխի վնասվածքից կամ ծանր հիվանդությունից հետո՝ բժշկի խորհրդով
- երբ հարազատները նկատում են փոփոխություններ վարքում, խոսքում կամ առօրյա գործերում
- նյարդաբանի կամ թերապևտի ուղեգրով՝ որպես լրացուցիչ տեղեկություն ախտորոշման համար
Ինչո՞ւ է կարևոր վաղ ստուգումը
Հիշողության որոշ փոփոխություններ տարիքի հետ բնական են, սակայն երբեմն դրանք կարող են լինել այլ խնդիրների նշան, որոնց մի մասը կարելի է հայտնաբերել և բուժել։ Կարճ թեստը օգնում է առանձնացնել, թե ում համար է բավարար դինամիկ հսկողությունը, իսկ ում պետք է լրացուցիչ հետազոտվել։
Կանոնավոր կրկնվող թեստավորումը թույլ է տալիս տեսնել փոփոխությունները ժամանակի ընթացքում, ինչը շատ ավելի տեղեկատվական է, քան մեկ անգամվա արդյունքը։
Ինչպե՞ս է իրականացվում
Այցը տևում է մոտ 30 րոպե։ Մասնագետը նախ զրուցում է ձեզ հետ գանգատների, ընդունվող դեղերի և առողջական վիճակի մասին։ Այնուհետև դուք կատարում եք թեստի առաջադրանքները՝ կրկնում եք բառեր, նկարում, պատասխանում հարցերի։ Արդյունքը գնահատվում է միավորներով և մեկնաբանվում՝ հաշվի առնելով տարիքը և կրթական մակարդակը։
Նախապատրաստում
Հատուկ նախապատրաստում պետք չէ։ Վերցրեք ակնոցը կամ լսողական սարքը, եթե օգտագործում եք, և ընդունվող դեղերի ցանկը։ Լավ կլինի, եթե ձեզ ուղեկցի հարազատ, որը կարող է պատմել իր նկատած փոփոխությունների մասին։
Կարևոր է իմանալ
MoCA թեստը սկրինինգային թեստ է և ինքնին ախտորոշում չի դնում։ Եթե արդյունքը ցածր է նորմայից, մասնագետը կառաջարկի դիմել նյարդաբանի, որը կորոշի՝ արդյոք անհրաժեշտ են լրացուցիչ հետազոտություններ։
Հաճախ տրվող հարցեր
Կարո՞ղ է MoCA թեստը հայտնաբերել Ալցհեյմերի հիվանդություն
Ոչ, թեստը կարող է ցույց տալ ճանաչողական գործառույթների նվազում, սակայն դրա պատճառը պարզում է բժիշկը՝ լրացուցիչ հետազոտությունների հիման վրա։
Ի՞նչ անել, եթե վախենում եմ սխալվել
Սխալները բնական են և սպասելի։ Թեստը քննություն չէ, և մասնագետը ստեղծում է հանգիստ մթնոլորտ, որ դուք կարողանաք աշխատել ձեր սովորական տեմպով։
Կարելի՞ է թեստը կրկնել
Այո, կրկնությունը օգտակար է փոփոխությունները հետևելու համար։ Գոյություն ունեն թեստի այլընտրանքային տարբերակներ, որոնք նվազեցնում են առաջադրանքները անգիր հիշելու ազդեցությունը։
Գրանցվել այցի
Եթե ձեզ կամ ձեր հարազատին մտահոգում է հիշողությունը, գրանցվեք նեյրոհոգեբանի մոտ առցանց կամ զանգահարեք ՎիտաՄեդ։