16 Սեպտեմբերի 2025, Երեքշաբթի

Արգանդի միոմա

 

Միոման բարորակ ուռուցք է, որը զարգանում է հարթ մկանային բջիջներից՝ հիմնականում արգանդի մարմնի կամ պարանոցի շրջանում։ Միոման չարորակ չէ և հազվադեպ է վերածվում սարկոմայի։

 

Միոմայի առաջացման պատճառներն ու ռիսկի գործոնները

• Ժառանգական հակում
• Վաղ մենարխե, ուշ մենոպաուզա
• Գերքաշություն, մետաբոլիկ խանգարումներ
• Հղիությունների և ծննդաբերությունների բացակայություն
• Էստրոգենային գերզգայունություն
• Քրոնիկական սթրես
• Էնդոկրին խանգարումներ (օր.՝ վահանաձև գեղձի հիվանդություններ)

Միոման մոնոկլոնալ ուռուցք է՝ կապված MED12 գենի մուտացիաների և անգիոգենեզի խանգարման հետ։

 

Միոմայի տեսակներն ու դասակարգումը

 

Արգանդի միոմայի բնութագրման համար օգտագործվում է FIGO դասակարգումը․

Սուբմուկոզ (0–2 տիպեր)

• Տիպ 0 — սուբմուկոզ, ամբողջությամբ արգանդի խոռոչում
• Տիպ 1 — <50% ինտրամուրալ բաղադրիչ
• Տիպ 2 — >50% ինտրամուրալ բաղադրիչ

Ինտրամուրալ / Ինտերստիցիալ (3–4 տիպեր)

• Տիպ 3 — շփում է ունենում էնդոմետրիումի հետ, ամբողջությամբ ինտրամուրալ հանգույց
• Տիպ 4 — ինտրամուրալ

Սուբսերոզ (5–7 տիպեր)

• Տիպ 5 — սուբսերոզ >50% ինտրամուրալ բաղադրիչով
• Տիպ 6 — սուբսերոզ <50% ինտրամուրալ բաղադրիչով
• Տիպ 7 — սուբսերոզ «ոտիկի վրա»

Տիպ 8 — այլ լոկալիզացիաներ, որոնք կապ չունեն միոմետրիումի հետ. օրինակ՝ արգանդի վզիկի, կլոր կապանների, լայն կապանների միոմաներ։

Միոմատոզ հանգույցները կարող են լինել տարբեր չափերի՝ սկսած մինչև 1 սմ փոքր հանգույցներից մինչև 20–30 սմ հսկայական չափերի։

 

Արգանդի միոմայի հիմնական ախտանշանները

 

• Ախտանշանների բացակայություն — կանանց մեծամասնության մոտ միոման ընթանում է ասիմպտոմատիկ, սովորաբար հայտնաբերվում է պատահական՝ ՈՒՁՀ-ի միջոցով
• Դաշտանային ցիկլի խանգարում՝ ավելի հաճախ՝ առատ, երկարատև դաշտաններ
• Միջդաշտանային արյունային արտադրություն
• Ստորին որովայնի ցավ
• Ցավ սեռական ակտի ընթացքում
• Հարևան օրգանների ֆունկցիայի խանգարում՝
  o Միզապարկի սեղմում → հաճախակի միզարձակման ցանկություն
  o Աղիների սեղմում → փորկապություն
• Անիրադարձություն, հղիության բացթողում

 

Միոմայի ախտորոշումը

 

Արգանդի միոմայի ախտորոշումը սովորաբար դժվարություն չի առաջացնում․

• Բժիշկը կարող է կասկածել հանգույցների առկայությանը գինեկոլոգիական զննման ժամանակ
• ՈՒլտրաձայնային հետազոտություն (ՈՒՁՀ) — ախտորոշման «ոսկե ստանդարտ»։ Կիրառվում է տրանսվագինալ կամ տրանսաբդոմինալ սոնդ
• Հիստերոսկոպիա — սուբմուկոզ հանգույցների հայտնաբերման համար
• Մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիա (ՄՌՏ) — բարդ դեպքերում կամ վիրահատական պատրաստության փուլում

 

Արգանդի միոմայի բուժումը

Միոմայի բուժման մոտեցումը ընտրվում է անհատական կերպով՝ բժիշկ-գինեկոլոգի կողմից։ Այն կախված է՝

• Հանգույցների տեղակայումից և չափերից
• Ախտանիշների առկայությունից
• Պացիենտի տարիքից
• Վերարտադրողական պլաններից

Պահպանողական բուժում

• Դիտում
• Դեղորայքային թերապիա

Վիրահատական բուժում

• Միոմէկտոմիա — օրգանախնայող վիրահատություն
• Հիստերէկտոմիա — արգանդի հեռացում
• Արգանդային զարկերակների էմբոլիզացիա (ԷՄԱ)
• Ֆոկուսացված ուլտրաձայնային աբլյացիա (ՖՈՒԶ-աբլյացիա)

 

Միոմայի առաջացրած բարդությունները և կանխարգելումը

Բարդություններ՝

• Սակավարյունություն
• Հարևան օրգանների ֆունկցիայի խանգարում
• Վերարտադրողական խնդիրներ
• Սուբսերոզ հանգույցի ոտիկի ոլորում
• Միոմատոզ հանգույցի նեկրոզ

Կանխարգելում՝

• Փոքր կոնքի օրգանների պարբերական ՈՒՁՀ
• Հորմոնալ հավասարակշռության վերահսկում
• Մարմնի քաշի հսկողություն

 

Միոման և հղիությունը

Միոման միշտ չէ, որ բարդություններ է առաջացնում հղիության ընթացքում։ Ամեն ինչ կախված է հանգույցների չափերից և տեղակայությունից։ Սուբմուկոզ միոմաները կարող են խանգարել սաղմի իմպլանտացիային և նվազեցնել բեղմնավորման հավանականությունը։ Փոքր ինտրամուրալ կամ սուբսերոզ հանգույցների դեպքում հղիությունը հաճախ ինքնաբուխ է տեղի ունենում։ Միոմատոզ հանգույցները կարող են բարձրացնել վիժման, վաղաժամ ծննդաբերության ռիսկը։ Բժշկական հսկողության պայմաններում կանանց մեծ մասը բարեհաջող հղիություն է ունենում։

 

Երբ դիմել բժշկի

• Առատ կամ անկանոն դաշտաններ
• Ստորին որովայնի ցավ
• Հղիության  դժվարություններ
• Որովայնի մեծացում
• Արգանդի միոմայի ախտորոշում՝ բուժման մարտավարության ճշգրտման նպատակով