ՆՈՊԱՅԻՆ ՀՈԴԱՏԱՊ (ՊՈԴԱԳՐԱ). ՊԱՏՃԱՌՆԵՐԸ, ԲՈՒԺՈՒՄԸ

16 Հունվարի 2026, ՈՒրբաթ
ՆՈՊԱՅԻՆ ՀՈԴԱՏԱՊ (ՊՈԴԱԳՐԱ). ՊԱՏՃԱՌՆԵՐԸ, ԲՈՒԺՈՒՄԸ

Ի՞նչ է այս պոդագրան

Հոդատապը քրոնիկական փոխանակային հիվանդություն է, որի դեպքում օրգանիզմում բարձրանում է միզաթթվի մակարդակը։ Արդյունքում հոդերում և հյուսվածքներում կուտակվում են մոնոնատրուրատի բյուրեղներ, որոնք առաջացնում են բորբոքում, ուժեղ ցավ և ժամանակի ընթացքում հոդերի դեֆորմացիա։

 

Պատճառներ և ռիսկի գործոններ

Պոդագրայի առաջացման հիմնական պատճառը հիպերուրիկեմիան է (միզաթթվի կայուն բարձր մակարդակ արյան մեջ), որը պայմանավորված է՝

  • պուրինների փոխանակության խանգարմամբ,
  • միզաթթվի արտազատման նվազումով երիկամների կողմից,
  • պուրիններով հարուստ սննդի ավելցուկով։

Ռիսկի գործոններ՝

  • տղամարդկանց սեռ, տարիք՝ >40 տ.,
  • ալկոհոլի օգտագործում (հատկապես գարեջուր, թունդ խմիչքներ),
  • մսային և ծովամթերքի չարաշահում,
  • գիրություն, մետաբոլիկ համախտանիշ, զարկերակային հիպերտենզիա,
  • քրոնիկական երիկամային հիվանդություններ,
  • ժառանգական նախատրամադրվածություն։


Հոդատապի տեսակները և դասակարգումը

  • Սուր հոդատապ – հանկարծակի ցավի նոպաներ, սովորաբար գիշերը, ավելի հաճախ մեկ հոդում (մեծ ծայրամատաձև հոդը ոտքի).
  • Քրոնիկական հոդատապ – կրկնվող նոպաներ, տոֆուսների առաջացում, հոդերի դեֆորմացիա։
  • Ատիպիկ ձևեր – պոլիարթրիտիկ, ենթասուր, ասիմպտոմատիկ հիպերուրիկեմիա։

 
Հիմնական ախտանիշներ

  • Սուր, անտանելի հոդային ցավ, հատկապես գիշերը,
  • Այտուց, կարմրություն, տեղային ջերմության բարձրացում,
  • Շարժունակության սահմանափակում,
  • Քրոնիկական ձևում՝ տոֆուսներ (կուտակումներ հոդերի կամ ականջախեցու շրջանում),
  • Կրկնվող նոպաներ՝ նոր հոդերի ներգրավմամբ։

Պոդագրայի ախտորոշումը

 

  • Կլինիկա՝ բնորոշ նոպաներ, տոֆուսներ,
  • Լաբորատոր՝ հիպերուրիկեմիա, բորբոքային ցուցանիշների բարձրացում,
  • Հոդային հեղուկի քննություն՝ նատրիումի ուրատների բյուրեղների հայտնաբերում (ոսկե ստանդարտ),
  • Ինստրումենտալ՝ ռենտգեն (էրոզիաներ), ՈւՁՀ («կրկնակի կոնտուր» նշան), անհրաժեշտության դեպքում ԿՏ։

 

Ժամանակակից բուժում

Նոպայի ընթացքում՝

  •     ՈՍՀԴ (իբուպրոֆեն, նապրոքսեն, ինդոմետացին),
  •     կոլխիցին,
  •     ծանր ընթացքի դեպքում՝ կարճատև գլյուկոկորտիկոիդներ։

    

Միջնոպային (բազիսային թերապիա)՝

  •     ալոպուրինոլ կամ ֆեբուքսոստատ՝ միզաթթվի մակարդակի նվազեցման համար,
  •     ուրիկոզուրիկ դեղեր (բենցբրոմարոն, պրոբենեցիդ) երիկամների նորմալ ֆունկցիայի դեպքում,
  •     կենսակերպի փոփոխություն՝ քաշի նվազեցում, ալկոհոլից հրաժարում, պուրիններով աղքատ սննդակարգ։

 

Հնարավոր բարդություններ և կանխարգելում

Բարդություններ՝ քրոնիկական հոդատապային արթրիտ, հոդերի դեֆորմացիա, տոֆուսներ, քրոնիկական երիկամային հիվանդություն, ուրատային նեֆրոպաթիա, միզաքարային հիվանդություն։

Կանխարգելում՝

  • միզաթթվի մակարդակի պարբերական հսկողություն,
  • պուրիններով սահմանափակված սննդակարգ,
  • ալկոհոլից հրաժարում,
  • բավարար հեղուկի ընդունում,
  • հիպերուրիկեմիայի վաղ բուժում։

 

Երբ դիմել բժշկի

  • առաջին սուր նոպայի դեպքում,
  • եթե նոպաները կրկնվում են տարին ≥1–2 անգամ,
  • տոֆուսների կամ հոդերի դեֆորմացիայի առկայության դեպքում,
  • զուգահեռ երիկամային հիվանդության կամ հիպերտենզիայի դեպքում,
  • երբ սովորական ցավազրկողները անարդյունավետ են։

 

Շուշաննա Արիստակեսյան

Շուշաննա Արիստակեսյան, Ռևմատոլոգ

Արիստակեսյան Շուշաննա, 28․12․1988թ․ծ.

 

Կրթություն

 

  • Երևանի պետական բժշկական համալսարան. 2005-2013թթ․
  • Երևանի պետական բժշկական համալսարան, Ռևմատոլոգ մասնագետ, 2011–2013

 

Մասնագիտական գործունություն

 

  • Ասիստենտ ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետում, 28.10.2013 – 01.01.2019թթ.
  • Ռևմատոլոգ և ՈւՁՀ մասնագետ  Կենտրոնական զինվորական հոսպիտալում,  Ստեփանակերտ, 26.04.2018–15.10.2019  
  • Ռևմատոլոգիայի դասախոս Երևանի պետական բժշկական համալսարանում, 2019թ. առ այսօր
  • Ռևմատոլոգիայի դասախոս Միքայելյանի անվան վիրաբուժության ինստիտուտում, 2019թ. առ այսօր
  • ՈւՁՀ մասնագետ 1-ին Պոլիկլինիկայում, 02.2019թ. առ այսօր
  • Վիտամեդ ԲԿ բժիշկ ռևմատոլոգ, 2022թ․ առ այսօր
  • Ռևմատոլոգների հայկական ասոցիացիա

 

Վերապատրաստումներ

 

  • Մխիթար Հերացու անվ  պետական բժշկական համալսարան, բժիշկ, 2005–2011թթ.
  • Ներզատաբանություն, Ֆրանսիա, 01.08.2008–31.08.2008 թթ.
  • Ռևմատոլոգիայի դպրոց, Ռևմատոլոգիայի համալսարան, Ռուսաստան, 06.04.2012–09.04.2012թթ.
  • Զալցբուրգի ներքին բժշկության սեմինար, 30.06.2013–06.07.2013թթ.
  • Ռևմատոլոգիայի ամառային դպրոց, Գերմանիա, 13.07.2014–27.07.2014թթ.
  • Ուլտրաձայնային մասնագիտացում, 10.2015–04.2016թթ.
  • Հոդերի ՈւՁՀ,  04.11.2019–20.12.2019թթ.

Գրանցվել

Վերջին հրապարակումները

fluger