Ատոպիկ դերմատիտը քրոնիկ բորբոքային մաշկային հիվանդություն է, որը բնորոշվում է չորությամբ, քորով և գրգռված մաշկով։ Սկսվում է հաճախ մանկության տարիքում, սակայն կարող է շարունակվել նաև մեծահասակների մոտ։
Պատճառագիտություն և ռիսկի գործոններ
Ախտի հիմքում ընկած են՝
- Գենետիկական նախատրամադրվածություն
- Մաշկի պաշտպանիչ բարիերի խանգարում
- Ալերգիաներ
- Արտաքին գրգռիչներ
- Իմունային համակարգի հիպերակտիվություն
Ավելի հաճախ հանդիպում է այն ընտանիքներում, որտեղ կան ալերգիկ ռինիտով, բրոնխիալ ասթմայով կամ էկզեմայով հիվանդներ։
Ատոպիկ դերմատիտի տեսակները և դասակարգումը
Ատոպիկ դերմատիտը հանդիսանում է այսպես կոչված «ատոպիկ տրիադայի» բաղադրիչ՝
1. Ատոպիկ դերմատիտ
2. Բրոնխիալ ասթմա
3. Ալերգիկ ռինիտ
Հիվանդությունն ունի տարբեր աստիճանի դրսևորումներ՝ սկսած մեղմ չորությունից մինչև լայնածավալ բորբոքային օջախներ՝ արտահոսքով, ճաքերով և վերքերով։
Հիմնական կլինիկական ախտանիշներ՝
- Ընդհատվող կամ մշտական ուժեղ քոր
- Չոր, թեփոտվող մաշկային հատվածներ
- Կարմրություն, բորբոքում
- Ճաքեր, երբեմն՝ արյունահոսող մաշկ
- Ավելի հաճախ ախտահարվում են՝ դեմքը, պարանոցը, ձեռքերն ու արմունկները, ծնկափորերը
Ինչպե՞ս է ախտորոշվում և բուժվում ատոպիկ դերմատիտը
Ատոպիկ դերմատիտի ախտորոշումը կատարվում է կլինիկական զննման և անամնեզի հավաքման միջոցով։ Որոշ դեպքերում նշանակում են ալերգոլոգիական թեստեր (մաշկային փորձեր)։
Բուժման մեթոդներ՝
- Խոնավեցնող միջոցներ՝ ամենօրյա օգտագործման համար, նույնիսկ ռեմիսիայի փուլում
- Բորբոքամահացնող քսուքներ՝ կորտիկոստերոիդներ կամ կալցինևրինի ինհիբիտորներ
- Հակահիստամինային դեղամիջոցներ՝ քորի նվազեցման նպատակով
- Խուսափում գրգռիչներից և նուրբ մաքրող միջոցների կիրառում
- Ծանր դեպքերում՝ ֆոտոթերապիա կամ համակարգային բուժում
Բարդություններ և կանխարգելում
Քորի պատճառով մաշկի շարունակական քերծումը կարող է հանգեցնել՝
- Երկրորդային վարակների
- Մաշկի հաստացման (լիխենիֆիկացիա)
Կանխարգելիչ միջոցառումներ՝
- Կանոնավոր խոնավեցում
- Տրիգերների (պռովոկացնող գործոնների) հայտնաբերում և խուսափում
- Վաղ փուլում բուժում՝ սրացումներից խուսափելու համար
Ատոպիկ դերմատիտը և հղիությունը
Հղիության ընթացքում ատոպիկ դերմատիտի սրացումները կարող են ուժեղանալ կամ թուլանալ։ Տեղային միջոցներից շատերը համարվում են անվտանգ, սակայն ցանկացած դեղամիջոցի կիրառումից առաջ անհրաժեշտ է խորհրդակցել բժշկի հետ։
Ե՞րբ դիմել մաշկաբանի
- Եթե գանգատները հաճախակի են,
- Ուժեղ են,
- Չեն ենթարկվում հիմնական խնամքին
- Կամ խաթարում են քունը և կյանքի որակը։