Ի՞նչ է այս պոդագրան
Հոդատապը քրոնիկական փոխանակային հիվանդություն է, որի դեպքում օրգանիզմում բարձրանում է միզաթթվի մակարդակը։ Արդյունքում հոդերում և հյուսվածքներում կուտակվում են մոնոնատրուրատի բյուրեղներ, որոնք առաջացնում են բորբոքում, ուժեղ ցավ և ժամանակի ընթացքում հոդերի դեֆորմացիա։
Պատճառներ և ռիսկի գործոններ
Պոդագրայի առաջացման հիմնական պատճառը հիպերուրիկեմիան է (միզաթթվի կայուն բարձր մակարդակ արյան մեջ), որը պայմանավորված է՝
- պուրինների փոխանակության խանգարմամբ,
- միզաթթվի արտազատման նվազումով երիկամների կողմից,
- պուրիններով հարուստ սննդի ավելցուկով։
Ռիսկի գործոններ՝
- տղամարդկանց սեռ, տարիք՝ >40 տ.,
- ալկոհոլի օգտագործում (հատկապես գարեջուր, թունդ խմիչքներ),
- մսային և ծովամթերքի չարաշահում,
- գիրություն, մետաբոլիկ համախտանիշ, զարկերակային հիպերտենզիա,
- քրոնիկական երիկամային հիվանդություններ,
- ժառանգական նախատրամադրվածություն։
Հոդատապի տեսակները և դասակարգումը
- Սուր հոդատապ – հանկարծակի ցավի նոպաներ, սովորաբար գիշերը, ավելի հաճախ մեկ հոդում (մեծ ծայրամատաձև հոդը ոտքի).
- Քրոնիկական հոդատապ – կրկնվող նոպաներ, տոֆուսների առաջացում, հոդերի դեֆորմացիա։
- Ատիպիկ ձևեր – պոլիարթրիտիկ, ենթասուր, ասիմպտոմատիկ հիպերուրիկեմիա։
Հիմնական ախտանիշներ
- Սուր, անտանելի հոդային ցավ, հատկապես գիշերը,
- Այտուց, կարմրություն, տեղային ջերմության բարձրացում,
- Շարժունակության սահմանափակում,
- Քրոնիկական ձևում՝ տոֆուսներ (կուտակումներ հոդերի կամ ականջախեցու շրջանում),
- Կրկնվող նոպաներ՝ նոր հոդերի ներգրավմամբ։
Պոդագրայի ախտորոշումը
- Կլինիկա՝ բնորոշ նոպաներ, տոֆուսներ,
- Լաբորատոր՝ հիպերուրիկեմիա, բորբոքային ցուցանիշների բարձրացում,
- Հոդային հեղուկի քննություն՝ նատրիումի ուրատների բյուրեղների հայտնաբերում (ոսկե ստանդարտ),
- Ինստրումենտալ՝ ռենտգեն (էրոզիաներ), ՈւՁՀ («կրկնակի կոնտուր» նշան), անհրաժեշտության դեպքում ԿՏ։
Ժամանակակից բուժում
Նոպայի ընթացքում՝
- ՈՍՀԴ (իբուպրոֆեն, նապրոքսեն, ինդոմետացին),
- կոլխիցին,
- ծանր ընթացքի դեպքում՝ կարճատև գլյուկոկորտիկոիդներ։
Միջնոպային (բազիսային թերապիա)՝
- ալոպուրինոլ կամ ֆեբուքսոստատ՝ միզաթթվի մակարդակի նվազեցման համար,
- ուրիկոզուրիկ դեղեր (բենցբրոմարոն, պրոբենեցիդ) երիկամների նորմալ ֆունկցիայի դեպքում,
- կենսակերպի փոփոխություն՝ քաշի նվազեցում, ալկոհոլից հրաժարում, պուրիններով աղքատ սննդակարգ։
Հնարավոր բարդություններ և կանխարգելում
Բարդություններ՝ քրոնիկական հոդատապային արթրիտ, հոդերի դեֆորմացիա, տոֆուսներ, քրոնիկական երիկամային հիվանդություն, ուրատային նեֆրոպաթիա, միզաքարային հիվանդություն։
Կանխարգելում՝
- միզաթթվի մակարդակի պարբերական հսկողություն,
- պուրիններով սահմանափակված սննդակարգ,
- ալկոհոլից հրաժարում,
- բավարար հեղուկի ընդունում,
- հիպերուրիկեմիայի վաղ բուժում։
Երբ դիմել բժշկի
- առաջին սուր նոպայի դեպքում,
- եթե նոպաները կրկնվում են տարին ≥1–2 անգամ,
- տոֆուսների կամ հոդերի դեֆորմացիայի առկայության դեպքում,
- զուգահեռ երիկամային հիվանդության կամ հիպերտենզիայի դեպքում,
- երբ սովորական ցավազրկողները անարդյունավետ են։