26 Փետրվարի 2025, Չորեքշաբթի

Ցավ ականջում

 

Ականջի ցավը տարածված ախտանիշ է, որը կարող է առաջանալ բազմաթիվ պատճառով, ներառյալ ականջի ինֆեկցիոն և ականջի բորբոքային հիվնդությունները, որոնք վնասում են  ներքին կամ արտաքին ականջի կառուցվածքային տարրերը: Բժշկության մեջ ականջի ցավը դասակարգվում է որպես օտալգիա: Կարևոր է հաշվի առնել, որ այն կարող է լինել առաջնային կամ երկրորդական՝ ականջի հետ չկապված հիվանդությունների հետ, օրինակ՝ ատամների կամ կոկորդի։

 

Ականջի ցավի դասակարգումը

Միջազգային բժշկական չափանիշները ականջի ցավը դասակարգում են տարբեր կատեգորիաների՝ ըստ տեղակայման, փոխանցման և ցավի ինտենսիվության:

• 1. Առաջնային օտալգիա — ցավ, որը առաջանում է ականջի պաթոլոգիաներից (օրինակ, միջին ականջի ինֆեկցիաներ):
• 2. Երկրորդային օտալգիա — ցավ, որը գալիս է կառուցվածքներից, որոնք անմիջականորեն կապված չեն ականջի հետ (օրինակ, ատամի ցավ, կոկորդի ցավ, պարանոցային ողերի հիվանդություններ):

 

Ականջի ցավի պատճառները

 

Ինֆեկցիոն հիվանդություններ

• Սուր միջին օտիտ (միջին ականջի ինֆեկցիա) - ականջի ցավիառավել տարածված պատճառներից մեկն է երեխաների և չափահասների շրջանում: Ինֆեկցիան կարող է լինել բակտերիալ կամ վիրուսային:
• Արտաքին  ականջի օտիտ (արտաքին օտիտ), որը հաճախ առաջանում է բակտերիալ ինֆեկցիաներից:
• Մաստոիդիտ - քունքոսկրի պտկաձև ելունի ոսկրային հյուսվածքի բորբոքում:  Սա օտիտի բարդություն է, որը պահանջում է ինտենսիվ բուժում՝ հակաբիոտիկների կիրառմամբ:

 

Վնասվածքներ

• Ներքին ականջի կամ թմբկաթաղանթի վնասվածքներ (օրինակ՝ օտար մարմինների կամ ուժեղ ճնշման ազդեցությամբ) կարող են առաջացնել սուր ցավ, արյունահոսություն և/կամ լսողության կորուստ:

 

Ատամների և կոկորդի հիվանդություններ

• Ատամների ցավը (օրինակ՝ ատամների նյարդի բորբոքում) կարող է արտացոլվել որպես ականջի ցավի, ինչը երկրորդային օտալգիայի տիպիկ օրինակ է:
• Քթըմպանի  հիվանդությունները (օրինակ՝ ֆարինգնիտ կամ տոնզիլիտ) նույնպես կարող են առաջացնել ականջի ցավ՝ ցավի նյարդային ուղիների տարածման նման ձևերով:

 

Դիմածնոտային ապարատի  խնդիրներ

• Ստորին ծնոտ- քունքոսկր հոդավորման  դիսֆունկցիան կարող է առաջացնել  ականջի ցավի, ինչը հաճախ դրսևորվում է նաև չխկ-չխկոցով կամ ղռթ-ղռթոցով ծամելու ժամանակ

 

Լսողական ուղիների խցանում 

• Արտաքին ականջում ծծմբախցանի կամ  օտար մարմինները, որոնք  կարող են առաջացնել ականջի ցավ, փակվածության զգացում և լսողության իջեցում:

 

 

Ականջի ցավի ախտորոշումը

Ականջի ցավի ախտորոշումը  հիմնվում է բազմաշերտ մոտեցման վրա:

• Անամնեզի հավաքում․ անամնեզը օգնում է գտնել  ականջի ցավը առաջացնող պատճառը:
• Ցավի վաղեմությունը և տիպը (սուր, բութ, պուլսացող և այլն):
• Կլինիկական նշաններ, որոնք կարող են ուղեկցել ցավին (արտադրություն ականջից, լսողության իջեցում, գլխացավ:
• Նախապատճարների գնահատում (օրինակ՝ վերջերս շնչառական վարակի առկայություն, ականջի վնասում և քրոնիկ հիվանդություններ):
• Ատամների և կոկորդի տարած հիվանդություններ:

 

Զննում

 Օտոսկոպի միջոցով լսողական անցուղու  զննումը թույլ է տալիս բժշկին տեսնել թմբկաթաղանթի վիճակը և միջին ականջում բորբոքման կամ հեղուկի առկայությունը:

 Լսողության թեստերը կարող են օգնել բացահայտել լսողության հետ կապված խնդիրները (օրինակ՝ աուդիոմետրիա):

 

Լրացուցիչ քննության մեթոդներ

• CT կամ MRI կարող է նշանակվել, եթե կասկածվում են բարդ հիվանդություններ, ինչպիսիք են մաստոիդիտը կամ ուռուցքը:
• Մանրէաբանական հետազոտությունը (օրինակ՝ լսողական անցուղուց քսուկի բակ քննություն) կարող է օգնել որոշել վարակների առկայությունը և զգայունությունը հակաբիոտիկների նկատմամբ:

 

Ականջացավի բուժումը

 

Ականջի ինֆեկցիաների բուժում

• Հակաբիոտիկները ականջի ինֆեկցիաների բուժման հիմնական միջոցներն են՝ հատկապես բակտերիալ ինֆեկցիայի դեպքում:
• Հակաբորբոքային դեղեր. ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներն օգտագործվում են բորբոքումն ու ցավը թեթևացնելու համար:
• Տեղային բուժում. արտաքին օտիտի դեպքում կարող են օգտագործվել ականջի կաթիլներ:

Վիրաբուժական բուժում

•  Որոշ դեպքերում կարող է պահանջվել վիրահատություն, օրինակ՝ թմբկաթաղանթի պատռման կամ թարախային մաստոիդիտի դեպքում։
• Ականջի վնասվածքների բուժում։
• Արտաքին ականջի կամ թմբկաթաղանթի վնասվածքի դեպքում խորհուրդ է տրվում հանգիստ ռեժիմ, իսկ որոշ դեպքերում՝ հակաբիոտիկներ և վիրահատություն։

Ցավազրկում և օժանդակ բուժում

• Ցավազրկելու համար օգտագործվում են ցավազրկողներ
• Ականջի հետ կապ չունեցող հիվանդությունների բուժում

 

Եթե կա երկրորդային ցավ, որն առաջացել է, օրինակ, ատամնաբուժական հիվանդությունների կամ քունքոսկր-ստործնոտային հոդի խնդրի պատճառով, բուժումն ուղղված է հիմքում ընկած պատճառի վերացմանը:

 

Ականջացավի կանխարգելում և խորհուրդներ

• Պաշտպանություն ինֆեկցիաներից
• Ականջի կանոնավոր հիգիենա, լողալու ժամանակ պաշտպանիչ միջոցների օգտագործում
• Սուր շնչական վարակների կանխարգելում, քթի խոռոչի և բերանի խոռոչի բորբոքումների ժամանակին բուժում
• Վնասվածքների կանխարգելում

Խուսափե՛ք ականջի վրա մեխանիկական ազդեցությունից, ականջները մաքրելու համար մի՛ օգտագործեք սուր առարկաներ:

• Ժամանակին կոնսուլտացիա ՔԿԱ (ԼՕՌ) մասնագետի հետ
• Եթե ականջի ցավ եք զգում, կարևոր է խորհրդակցել ՔԿԱ բժշկի հետ՝ ճշգրիտ ախտորոշման և համապատասխան բուժման համար: